อาการที่เจอบ่อยและมาจากจุดไหน
กระจกมองข้างพับไฟฟ้ามีหลายชั้นของระบบ ตั้งแต่ไฟเลี้ยง สวิตช์ สายไฟ ไปจนถึงมอเตอร์และเฟือง อาการที่เห็นบนผิวบอกได้คร่าวๆ ว่าปัญหาน่าจะอยู่ชั้นไหน — แยกให้ออกตั้งแต่ต้นจะช่วยประหยัดเวลาและเงินได้มาก
พับไม่ขยับเลย ไม่มีเสียงใดๆ
อาการนี้คือกดสวิตช์แล้วเงียบสนิท ไม่มีเสียงหึ่งจากมอเตอร์ ไม่มีอะไรขยับเลย ถ้าเป็นแบบนี้ ปัญหามักอยู่ที่ ไฟไม่เข้าถึงมอเตอร์ ยังไม่ใช่มอเตอร์พัง
สาเหตุที่เจอบ่อยมีอยู่ไม่กี่อย่าง:
- ฟิวส์กระจกมองข้างขาด — พบบ่อยสุด แก้ง่ายสุด
- สวิตช์พับกระจกเสีย — สัญญาณไม่ออกไปถึงมอเตอร์เลย
- ขั้วต่อหลวมหรือออกไซด์ — ไฟขาดกลางทางก่อนถึงมอเตอร์
วิธีตรวจเบื้องต้นที่ทำได้เองคือหยิบไขควงวัดไฟมาแตะที่ขั้วต่อของมอเตอร์โดยตรงขณะกดสวิตช์ ถ้าไขควงไม่ติดไฟเลย แปลว่าไฟไม่ถึง — ให้ย้อนกลับไปเช็กฟิวส์ก่อน ยังไม่ต้องแตะมอเตอร์
กดแล้วได้ยินเสียงมอเตอร์ แต่กระจกไม่ขยับ
อาการนี้ต่างจากอาการแรกชัดเจน เพราะมอเตอร์ยังหมุนอยู่ ได้ยินเสียงหึ่งหรือครืดๆ แต่กระจกไม่ไปไหน ปัญหาอยู่ที่ กลไกส่งกำลัง ไม่ใช่ระบบไฟ
ส่วนใหญ่มาจากเฟืองพับกระจกแตกหรือสึก เฟืองตัวนี้เป็นพลาสติกทำหน้าที่รับแรงหมุนจากมอเตอร์แล้วส่งต่อไปพับชุดกระจก พอเฟืองแตก มอเตอร์หมุนอยู่คนเดียวแต่ไม่มีอะไรขยับตาม อาการแบบนี้แก้ได้ด้วยการเปลี่ยนเฟืองอย่างเดียว ไม่ต้องเปลี่ยนมอเตอร์ใหม่ทั้งตัว
พับแล้วกางออกเองหรือพับค้างกลางทาง
อาการที่น่าปวดหัวที่สุด — กดพับแล้วกระจกกางออกมาเองซ้ำๆ หรือหยุดค้างอยู่กลางทางไม่พับเข้าสนิท ขับออกไปแบบนี้ทั้งวันก็มี
สาเหตุหลักมักมาจากสวิตช์ลิมิต (limit switch) ที่คอยบอกระบบว่ากระจกพับเข้าหรือกางออกสุดแล้ว พอสวิตช์ลิมิตเสีย วงจรควบคุมไม่รู้ว่ากระจกอยู่ตำแหน่งไหน เลยสั่งให้มอเตอร์ทำงานผิดจังหวะ ถ้าปล่อยไว้นานมอเตอร์จะรับภาระหนักเกินจนไหม้ได้ในที่สุด
เช็กทีละจุดก่อนควักเงินซ่อม
ลำดับการเช็กสำคัญมาก เริ่มจากจุดที่ง่ายและถูกที่สุดก่อนเสมอ ไม่ใช่ถอดมอเตอร์ออกมาทันที เพราะหลายเคสแก้ได้ด้วยสิ่งที่ไม่ต้องเสียเงินเลย
ฟิวส์และไฟเลี้ยง — จุดแรกที่ต้องดูก่อน
กล่องฟิวส์ส่วนใหญ่อยู่ใต้แผงหน้าปัดฝั่งคนขับหรือในห้องเครื่อง เปิดฝาออกมาแล้วดูที่ฝาด้านในจะมีแผนผังบอกว่าฟิวส์ตัวไหนดูแลระบบไหน มองหาคำว่า Mirror, Power Mirror หรือ Fold Mirror
วิธีดูว่าฟิวส์ขาดหรือไม่ง่ายมาก ดึงฟิวส์ออกมาแล้วส่องดูไส้โลหะข้างใน ถ้าขาดเห็นได้ชัด เปลี่ยนใหม่ได้เลยด้วยฟิวส์แอมป์เดิม ค่าใช้จ่ายแค่ 10-20 บาท ถ้าเปลี่ยนแล้วขาดอีกภายในเวลาสั้น แปลว่ามีไฟรั่วในวงจร ตรงนี้ต้องให้ช่างดูต่อ
Bosch รีเลย์ 12V 5 ขา — ใช้ตรวจสอบและเปลี่ยนทดแทนเมื่อพบว่าไฟไม่เข้ามอเตอร์กระจก ตรงกับอาการที่บทความอธิบายว่า 'ไม่มีเสียงเลย = ไฟไม่เข้า'
ดูสินค้าถ้าฟิวส์ปกติแต่ยังไม่มีไฟ ให้ตรวจต่อที่รีเลย์ รีเลย์กระจกมองข้างอยู่ในกล่องรีเลย์ใกล้ๆ กับกล่องฟิวส์ ลองสลับกับรีเลย์ขนาดเดียวกันที่อยู่ข้างๆ ดูก่อน ถ้าระบบกลับมาทำงาน แปลว่ารีเลย์เสีย
สวิตช์พับกระจก — ตรวจง่ายกว่าที่คิด
สวิตช์พับกระจกมองข้างส่วนใหญ่อยู่บนแผงประตูฝั่งคนขับ รวมอยู่กับสวิตช์กระจกไฟฟ้า วิธีทดสอบเบื้องต้นคือลองกดสวิตช์กระจกไฟฟ้าขึ้น-ลงดูก่อน ถ้ากระจกไฟฟ้าทำงานได้ปกติ แสดงว่าไฟถึงแผงสวิตช์แล้ว ปัญหาน่าจะอยู่ที่สวิตช์พับโดยเฉพาะ
สวิตช์ที่เสื่อมสภาพมักให้อาการกดแล้วทำงานบ้างไม่ทำงานบ้าง หรือต้องกดแรงผิดปกติถึงจะขยับ ถ้าสังเกตว่าอาการเป็นแบบนี้มาสักพักแล้ว สวิตช์มีโอกาสเสียสูง
ขั้วต่อและสายไฟในประตู — จุดที่คนมักมองข้าม
สายไฟที่วิ่งจากตัวถังเข้าไปในบานประตูต้องผ่านบานพับ ทุกครั้งที่เปิดปิดประตูสายไฟชุดนี้จะงอและยืดซ้ำๆ ใช้ไปหลายปีสายเริ่มแตกร้าวข้างใน ภายนอกยังดูเหมือนปกติแต่ข้างในขาดแล้ว
วิธีตรวจง่ายๆ คือลองขยับสายไฟที่บริเวณบานพับประตูขณะกดสวิตช์ ถ้ากระจกเริ่มขยับหรือหยุดขยับตามที่ขยับสาย แสดงว่าสายแตกร้าวและต้องเดินสายใหม่
WD-40 Contact Cleaner สเปรย์ล้างหน้าสัมผัสไฟฟ้า — ตรงกับขั้นตอนที่บทความแนะนำให้เช็กขั้วต่อหลวมหรือออกไซด์ก่อนสรุปว่ามอเตอร์เสีย
ดูสินค้าสเปรย์ล้างหน้าสัมผัสไฟฟ้าช่วยได้มากในกรณีที่ขั้วต่อมีออกไซด์หรือคราบสะสม พ่นเข้าไปที่ขั้วต่อแล้วเสียบถอดสัก 2-3 รอบ หลายเคสที่กระจกทำงานไม่สม่ำเสมอแก้ได้แค่นี้เลย ก่อนตัดสินใจว่ามอเตอร์เสียจริงหรือเปล่า
ซ่อมเองได้แค่ไหน อะไรต้องให้ช่าง
ไม่ใช่ทุกขั้นตอนที่ต้องการช่าง แต่ก็ไม่ใช่ทุกอย่างที่ควรแกะเอง รู้ขอบเขตตรงนี้ช่วยประหยัดทั้งเงินและเวลา
สิ่งที่ทำเองได้โดยไม่ต้องถอดชุดกระจก
งานพวกนี้ใช้ความรู้พื้นฐานและอุปกรณ์ที่หาได้ทั่วไป ทำเองได้สบาย:
- เปลี่ยนฟิวส์ — ดึงออก เสียบใหม่ ใช้เวลาไม่ถึง 5 นาที
- ทำความสะอาดขั้วต่อ — ใช้สเปรย์ล้างหน้าสัมผัสไฟฟ้าพ่นแล้วเสียบถอดซ้ำ
- ตรวจสายไฟที่บานพับ — สังเกตและขยับสายขณะกดสวิตช์
- เปลี่ยนรีเลย์ — สลับกับรีเลย์ขนาดเดียวกันดูก่อน ถ้าหายก็เปลี่ยนใหม่
งานเหล่านี้ไม่ต้องถอดฝาประตูหรือแกะชุดกระจกออกเลย ทำได้ในที่จอดรถบ้าน
เปลี่ยนมอเตอร์อย่างเดียว — ทำได้ถ้าถอดเป็น
ถ้าเช็กทุกจุดแล้วยืนยันว่ามอเตอร์เสียจริง การเปลี่ยนเฉพาะมอเตอร์ทำเองได้ แต่ต้องถอดฝาครอบชุดกระจกมองข้างออกก่อน ฝาครอบส่วนใหญ่ยึดด้วยคลิปพลาสติกและสกรูซ่อนอยู่ใต้ฝาปิดเล็กๆ ต้องใช้อุปกรณ์ถอดคลิปพลาสติกเพื่อไม่ให้ฝาแตก
จุดที่ต้องระวังคือขั้วต่อสายไฟของมอเตอร์ ก่อนถอดให้ถ่ายรูปไว้ก่อนเสมอ เพราะขั้วต่อบางรุ่นมีหลายหัวและใส่ผิดได้ ถ้าถอดแล้วเสียบกลับไม่ถูกก็ทำให้ระบบทำงานผิดปกติได้
สายไฟรถยนต์ 12-24V ความยาว 30 เมตร — ใช้ต่อพ่วงหรือเดินสายใหม่เมื่อพบว่าสายไฟชุดกระจกชำรุด ตรงกับ section ซ่อมเองได้แค่ไหน
ดูสินค้ากรณีไหนที่ควรให้ช่างจัดการ
มีสัญญาณบางอย่างที่บอกว่าเกินขอบเขตที่ควรทำเอง — ถ้าเจอสิ่งเหล่านี้ให้เอาเข้าช่างดีกว่า:
ถ้าเปลี่ยนฟิวส์แล้วขาดซ้ำ แปลว่ามีไฟรั่วในวงจรที่ต้องใช้มัลติมิเตอร์ไล่หาจุดที่ลัดวงจร ถ้าวงจรควบคุม (control module) เสียหาย อาการจะแปลกๆ เช่น กดพับแต่กระจกกางออก หรือทำงานเองโดยไม่ได้กด ตรงนี้ต้องใช้เครื่องสแกนวินิจฉัยระบบ และถ้าฝาครอบแตกหรือบานพับกระจกมีปัญหา การแกะเองโดยไม่ชำนาญมักทำให้เสียหายมากขึ้น
อ่านเพิ่มเติม: กรอบป้ายทะเบียน สแตนเลส ไทเทเนียม
เปลี่ยนแค่มอเตอร์กับเปลี่ยนทั้งชุด ต่างกันตรงไหน
คำถามนี้เจอบ่อยมากในอู่ ช่างบางคนแนะนำให้เปลี่ยนทั้งชุดทันทีโดยไม่ได้อธิบายเหตุผล รู้ข้อมูลตรงนี้ก่อนจะตัดสินใจได้ดีกว่า
เปลี่ยนแค่มอเตอร์ — คุ้มเมื่อไหร่
ถ้าฝาครอบชุดกระจกยังสภาพดี ไม่แตก ไม่ซีด กระจกไม่ร้าว และสาเหตุที่เสียอยู่ที่มอเตอร์หรือเฟืองอย่างเดียว — เปลี่ยนแค่ชิ้นที่เสียคุ้มกว่าชัดเจน ราคามอเตอร์หรือเฟืองพับกระจกอยู่ที่ 59-200 บาท ขึ้นกับรุ่นรถ เทียบกับชุดกระจกมองข้างทั้งชุดที่อาจสูงถึง หลายพันบาท
สิ่งที่ต้องเช็กก่อนสั่งอะไหล่คือรุ่นรถและปีที่ผลิต เพราะมอเตอร์กระจกมองข้างพับไฟฟ้าไม่ได้ใช้ร่วมกันได้ทุกรุ่น บางรุ่นมีขั้วต่อต่างกัน บางรุ่นทิศทางหมุนต่างกัน ใส่ผิดสเปกแม้หน้าตาเหมือนกันก็ใช้ไม่ได้
เฟืองพับกระจกสำหรับ VIOS/ALTIS/CAMRY/FORTUNER และอีกหลายรุ่น — ตรงกับกรณีที่บทความพูดถึงว่ากลไกเสียคือสาเหตุที่กระจกพับแล้วไม่หยุดหรือขยับไม่ได้ ราคาถูก ขายดี เปลี่ยนเองได้ก่อนตัดสินใจเปลี่ยนทั้งชุด
ดูสินค้าเฟืองพับกระจก NISSAN TEANA/TIDA/SYLPHY ผลิตจาก POM ทนทาน — รองรับกรณีที่บทความแนะนำให้เปลี่ยนเฉพาะเฟืองก่อนตัดสินใจเปลี่ยนทั้งชุด
ดูสินค้าเฟืองพับกระจก TRITON/PAJERO SPORT ราคาต่ำสุดในกลุ่ม — เหมาะสำหรับคนที่เช็กแล้วพบว่าเฟืองแตกเป็นสาเหตุ ก่อนจะควักเงินเปลี่ยนชุดใหญ่
ดูสินค้าเปลี่ยนทั้งชุด — กรณีที่สมเหตุสมผล
มีบางสถานการณ์ที่เปลี่ยนทั้งชุดคุ้มกว่าจริงๆ ถ้าฝาครอบแตกหรือสีลอกจนเห็นชัด กระจกร้าวหรือมีรอยขูดลึก หรือชุดกระจกเดิมอายุมากจนอะไหล่เฉพาะรุ่นหายาก — ตอนนั้นการหาชุดใหม่ทดแทนทั้งชุดอาจประหยัดเวลาค้นหาอะไหล่และแรงงานซ่อมได้มากกว่า
ก่อนตัดสินใจเปลี่ยนทั้งชุด ให้เช็กก่อนว่ามีชุดกระจกมองข้างตรงรุ่นรถขายอยู่หรือไม่ และราคาต่างกับการซ่อมเฉพาะจุดมากแค่ไหน บางรุ่นชุดทั้งชุดราคาใกล้เคียงกับค่าแรงซ่อม ตรงนั้นเปลี่ยนทั้งชุดเลยสมเหตุสมผลกว่า
อะไหล่และเครื่องมือที่ต้องเตรียม
ก่อนจะลงมือซ่อมหรือเปลี่ยนเอง รู้ว่าต้องเตรียมอะไรบ้างช่วยให้ทำงานได้เสร็จในรอบเดียว ไม่ต้องหยุดกลางคันเพราะขาดอุปกรณ์
เครื่องมือพื้นฐานที่ต้องมี
งานซ่อมกระจกมองข้างพับไฟฟ้าใช้เครื่องมือไม่มาก แต่ต้องครบ:
- ไขควงแฉกและไขควงแบน — ถอดสกรูยึดฝาครอบและขั้วต่อ
- คีมปากแหลม — จับสายไฟและขั้วต่อในพื้นที่แคบ
- ไขควงวัดไฟหรือมัลติมิเตอร์ — ตรวจว่าไฟถึงจุดไหนบ้าง ขาดตรงไหน
- อุปกรณ์ถอดคลิปพลาสติก (trim removal tool) — ถอดฝาครอบโดยไม่ทำให้แตก ถ้าไม่มีใช้ไขควงแบนพันเทปกาวแทนได้แต่ระวังรอยขีด
- สเปรย์ล้างหน้าสัมผัสไฟฟ้า — ทำความสะอาดขั้วต่อก่อนประกอบกลับ
เฟืองพับกระจก ISUZU D-MAX ALL NEW/MU-X ผลิตจาก POM — ตรงกับรุ่นรถที่พบบ่อยในบทความ ใช้แทนการเปลี่ยนทั้งชุดได้ถ้าปัญหาอยู่ที่เฟือง
ดูสินค้าอะไหล่ที่ต้องระบุให้ถูกรุ่น
มอเตอร์กระจกมองข้างพับไฟฟ้าและเฟืองมีหลายสเปกตามรุ่นรถ วิธีระบุให้ถูกต้องคือดูจากสติกเกอร์ข้างประตูหรือเล่มรถที่บอกรุ่นและปีที่ผลิตให้ชัดเจน บางรุ่นมีทั้งแบบ 2 ขา และ 3 ขา ที่หน้าตาเหมือนกันแต่ใส่แทนกันไม่ได้
ถ้าสั่งซื้อออนไลน์ให้ระบุ ยี่ห้อ รุ่น และปีที่ผลิต ให้ครบ อย่าดูแค่รูปว่าหน้าตาเหมือนกัน เพราะอะไหล่กระจกมองข้างที่ใส่ผิดสเปกจะทำให้มอเตอร์รับภาระหนักเกินหรือหมุนผิดทิศทางตั้งแต่วันแรกที่ใส่
เฟืองพับกระจก CHEVROLET CAPTIVA/SONIC อลูมิเนียม — ตรงกับ section อะไหล่ที่ต้องเตรียม สำหรับคนที่เช็กแล้วพบว่ากลไกเสียไม่ใช่มอเตอร์
ดูสินค้าอ่านคู่กัน: สติกเกอร์กันรอยรถยนต์ เปลี่ยนสี