ทำไมหัวเทียนถึงสำคัญกับการขับรถทุกวัน
หัวเทียนเป็นชิ้นส่วนเล็กๆ ที่อยู่ในห้องเผาไหม้ทุกสูบ หน้าที่มันคือจุดประกายไฟให้น้ำมันและอากาศเผาไหม้ได้ถูกจังหวะ ถ้ามันทำงานพลาดแม้แค่สูบเดียว ทุกอย่างที่รู้สึกได้ขณะขับก็เริ่มผิดปกติ
หัวเทียนทำงานยังไงในเครื่องยนต์
ทุกครั้งที่เครื่องยนต์หมุน หัวเทียนจะปล่อยประกายไฟในจังหวะที่แม่นยำมากๆ เพื่อจุดส่วนผสมน้ำมันและอากาศในห้องเผาไหม้ ถ้าจุดช้าหรือจุดไม่ได้เลย แรงดันที่ควรดันลูกสูบลงก็หายไป เครื่องยนต์ก็ต้องชดเชยด้วยการทำงานหนักขึ้นในรอบถัดไป
ผลที่รู้สึกได้ทันทีคือเครื่องไม่เรียบ รอบไม่นิ่ง และถ้าปล่อยนานขึ้นก็จะเริ่มกินน้ำมันมากกว่าปกติ เพราะเชื้อเพลิงที่เผาไหม้ไม่หมดต้องถูกชดเชยด้วยการฉีดเพิ่ม
หัวเทียนมีอายุการใช้งานแค่ไหน
ระยะเปลี่ยนหัวเทียนขึ้นอยู่กับวัสดุที่ใช้ทำปลายอิเล็กโทรด ซึ่งแบ่งคร่าวๆ ได้ดังนี้
- หัวเทียนทองแดง — ระยะเปลี่ยนประมาณ 20,000–30,000 กม. ราคาถูกที่สุด แต่เสื่อมเร็วที่สุด
- หัวเทียนแพลตตินัม — อยู่ได้ถึง 60,000–80,000 กม. เหมาะกับรถที่ขับทุกวันในเมือง
- หัวเทียนอิริเดียม — ระยะใช้งานสูงถึง 80,000–100,000 กม. ปลายเข็มเล็กจุดประกายได้แม่นยำกว่า
ระยะพวกนี้คือค่ากลาง ถ้าขับในเมืองรถติดบ่อยๆ สตาร์ท-ดับซ้ำๆ หรือใช้น้ำมันคุณภาพต่ำ หัวเทียนจะเสื่อมเร็วกว่าที่ระบุไว้บนกล่องได้เสมอ
อาการที่บอกว่าหัวเทียนรถยนต์กำลังเสื่อม
อาการจากหัวเทียนเสื่อมมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นปัญหาอื่น เพราะมันไม่ได้ดังหรือเห็นชัด แต่ถ้าสังเกตให้ดีจะรู้ว่ามันมีรูปแบบที่จำได้
รอบเดินเบาสั่นและเครื่องไม่นิ่ง
นึกถึงตอนจอดรอไฟแดงช่วงเช้า เปิดแอร์เต็มที่ แล้วรู้สึกว่าพวงมาลัยสั่นเบาๆ หรือเบาะสั่นจนรู้สึกได้ที่หลัง — นั่นคืออาการมิสไฟร์ ที่เกิดจากหัวเทียนจุดไม่สม่ำเสมอ
เมื่อสูบใดสูบหนึ่งจุดระเบิดพลาด เครื่องยนต์จะสูญเสียสมดุลชั่วคราว รอบหมุนสะดุด แล้วก็กลับมาปกติ วนซ้ำแบบนี้ทุกไม่กี่วินาที ที่เห็นชัดที่สุดคือตอนเดินเบาหรือตอนเปิดแอร์ เพราะเครื่องยนต์ต้องรับภาระเพิ่มโดยที่รอบยังต่ำอยู่
รถกินน้ำมันมากขึ้นโดยไม่มีเหตุผล
สัญญาณที่หลายคนสังเกตได้จริงคือ เติมน้ำมันถี่ขึ้นทั้งที่เส้นทางขับไม่ได้เปลี่ยน ถ้าเคยเติมทุก 400–450 กม. แล้วเริ่มเติมทุก 350 กม. โดยไม่มีเหตุผลชัดเจน นั่นคือสัญญาณที่ควรสงสัยเรื่องหัวเทียน
สาเหตุคือการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์ เชื้อเพลิงส่วนหนึ่งไม่ถูกจุดหรือจุดช้าเกินไป พลังงานที่ควรได้ก็หายไป เครื่องยนต์จึงต้องฉีดน้ำมันเพิ่มเพื่อรักษากำลังให้ได้ระดับเดิม
สตาร์ทติดยากหรือต้องบิดกุญแจหลายรอบ
ตอนเครื่องเย็นหรือจอดทิ้งไว้ข้ามคืน หัวเทียนที่เสื่อมแล้วจะยิ่งจุดประกายได้ยากขึ้น เพราะช่องว่างปลายอิเล็กโทรดที่สึกหรอทำให้ต้องใช้แรงดันไฟสูงกว่าปกติถึงจะกระโดดข้ามได้
จุดที่แยกออกจากแบตเตอรี่อ่อนคือ ถ้าแบตอ่อน เสียงมอเตอร์สตาร์ทจะช้าและอ่อนแรงชัดเจน แต่ถ้าหัวเทียนมีปัญหา มอเตอร์สตาร์ทหมุนปกติ เพียงแต่เครื่องไม่จุดติดในรอบแรก ต้องบิดซ้ำสองสามรอบถึงติด
รถสะดุดหรือเครื่องดับตอนเร่งกะทันหัน
อาการนี้อันตรายกว่าที่คิด ลองนึกถึงตอนแซงรถบนทางหลวง เหยียบคันเร่งลงไปแล้วรถสะดุดหนึ่งทีก่อนที่จะเร่งตามมา — นั่นคือมิสไฟร์ที่เกิดขึ้นตอนเครื่องยนต์ต้องการกำลังสูงสุด
เมื่อหัวเทียนเสื่อมหนัก การจุดระเบิดไม่สม่ำเสมอจะยิ่งเห็นชัดตอนเร่งแรงๆ เพราะเครื่องต้องการประกายไฟที่แม่นยำในทุกสูบพร้อมกัน ถ้าสูบใดสูบหนึ่งพลาด กำลังที่ควรส่งออกมาก็หายไปชั่วคราว รถสะดุด บางเคสหนักพอที่เครื่องจะดับได้เลย
เช็กหัวเทียนด้วยตัวเองได้ไหม และดูอะไรบ้าง
ไม่จำเป็นต้องเป็นช่างถึงจะดูหัวเทียนได้ แค่รู้ว่าต้องมองที่ไหนและสีอะไรที่บอกว่าผิดปกติ
สีของหัวเทียนบอกอะไรได้บ้าง
ถอดหัวเทียนออกมาแล้วมองที่ปลายที่อยู่ในห้องเผาไหม้ สีที่เห็นบอกสภาพการทำงานของเครื่องยนต์ได้ชัดมาก
- สีน้ำตาลอ่อนถึงเทา — ปกติ เครื่องยนต์ทำงานสมดุลดี
- สีดำเขม่าแห้ง — ส่วนผสมน้ำมันรวยเกินไป หรือหัวเทียนเย็นเกินรุ่น
- สีดำเปียกมัน — น้ำมันเครื่องรั่วเข้าห้องเผาไหม้ ต้องตรวจเพิ่ม
- สีขาวหรือเทาอ่อนมากผิดปกติ — เครื่องร้อนเกิน หรือส่วนผสมบางเกินไป
ถ้าเห็นสีดำเขม่าหนาหรือปลายอิเล็กโทรดสึกจนมนกลม นั่นคือสัญญาณที่ไม่ต้องรอให้อาการหนักขึ้นอีกแล้ว
ลูกบ๊อกซ์ขันหัวเทียน Total มีแกนยางดูดป้องกันหัวเทียนหล่น — เครื่องมือที่ต้องใช้เมื่อจะเช็กหรือเปลี่ยนหัวเทียนด้วยตัวเอง
ดูสินค้าระยะห่างปลายหัวเทียน ตรวจได้เองไหม
ระยะห่างระหว่างปลายอิเล็กโทรด หรือที่เรียกว่า gap มีผลโดยตรงต่อความแรงของประกายไฟ ถ้า gap กว้างเกินไปจากการสึกหรอ แรงดันไฟที่คอยล์ส่งมาอาจไม่พอที่จะกระโดดข้ามช่องว่างนั้นได้ในทุกรอบ
การตรวจ gap เองต้องใช้เครื่องมือวัดช่องว่าง (feeler gauge) ซึ่งหาซื้อได้ทั่วไปในราคาไม่แพง ค่า gap มาตรฐานของรถส่วนใหญ่อยู่ที่ประมาณ 0.8–1.1 มม. แต่ควรเช็กคู่มือรถของคุณเพื่อความแม่นยำ ถ้าวัดแล้วเกินกว่านั้น หรือปลายอิเล็กโทรดสึกจนมนกลมแล้ว ถึงเวลาเปลี่ยนได้เลย
King Tony ลูกบล็อคหัวเทียนแกนยาง รู 1/2" มีขนาด 14/16/18 มม. ครบสำหรับรถยนต์ส่วนใหญ่ — ใช้ถอดเช็กสภาพหัวเทียนเองที่บ้านได้
ดูสินค้าปล่อยหัวเทียนเสื่อมนานเกินไป เสียหายถึงไหน
หลายคนรู้ว่าหัวเทียนเสื่อมแต่ยังไม่รีบเปลี่ยน เพราะรถยังขับได้ปกติ ปัญหาคือความเสียหายที่ตามมาไม่ได้หยุดแค่หัวเทียน
คอยล์และระบบจุดระเบิดรับภาระเพิ่ม
เมื่อหัวเทียนเสื่อม gap ที่กว้างขึ้นทำให้คอยล์ต้องสร้างแรงดันไฟสูงขึ้นเพื่อบังคับประกายไฟให้กระโดดข้ามช่องว่างนั้นได้ คอยล์ที่ออกแบบมาให้ทำงานที่แรงดันปกติ เมื่อต้องทำงานหนักกว่านั้นทุกวัน อายุการใช้งานก็สั้นลงตามไปด้วย
ราคาหัวเทียนชุดหนึ่งอยู่ที่ไม่กี่ร้อยบาท แต่คอยล์จุดระเบิดหนึ่งตัวราคาเริ่มต้นที่ หลักพันบาท และรถที่มีสี่สูบก็ต้องใช้สี่ตัว ถ้าปล่อยให้คอยล์พังตามหัวเทียนที่เสื่อม ค่าซ่อมกระโดดขึ้นไปอีกระดับทันที
คอยล์หัวเทียน Top Performance สำหรับ Altis/Prius/CH-R — บทความเตือนว่าหัวเทียนเสื่อมนานอาจทำคอยล์พังตาม ชิ้นนี้ช่วยเปลี่ยนก่อนเสียหายลุกลาม
ดูสินค้าตัวเร่งปฏิกิริยา (Catalytic Converter) เสียหาย
มิสไฟร์ที่เกิดซ้ำๆ หมายความว่ามีน้ำมันที่ยังไม่เผาไหม้ไหลออกไปกับไอเสีย น้ำมันพวกนี้จะเผาไหม้ต่อในท่อไอเสียและในตัวเร่งปฏิกิริยา อุณหภูมิที่สูงผิดปกติในตัวเร่งปฏิกิริยาทำให้โครงสร้างภายในละลายและอุดตันได้
ตัวเร่งปฏิกิริยาที่พังราคาซ่อมอยู่ที่ หลักหมื่นบาท ขึ้นไปขึ้นกับรุ่นรถ เทียบกับหัวเทียนชุดที่ราคาไม่กี่ร้อย ความต่างชัดมากพอที่จะไม่ต้องคิดนาน
อ่านเพิ่มเติม: เปลี่ยนไส้กรองอากาศรถยนต์
เลือกหัวเทียนเปลี่ยนเองหรือให้ช่างเปลี่ยน ต่างกันยังไง
ถ้าตัดสินใจจะเปลี่ยนหัวเทียนแล้ว มีสองเรื่องที่ต้องตัดสินใจ คือเลือกหัวเทียนรุ่นไหน และจะทำเองหรือให้ช่าง
หัวเทียนทองแดง แพลตตินัม อิริเดียม ต่างกันอย่างไร
เลือกหัวเทียนจากพฤติกรรมการขับและงบที่มี ไม่ใช่แค่ราคาหน้ากล่อง
- ทองแดง — ราคาถูก เหมาะกับรถเก่าที่ไม่ได้วางแผนใช้ยาว หรือรถที่สเปกต้องการทองแดงเท่านั้น
- แพลตตินัม — จุดกลางที่คนขับทุกวันในเมืองเลือกได้สบาย อายุยาวกว่าทองแดงเกือบสองเท่า
- อิริเดียม — ระยะยาวที่สุด เหมาะถ้าไม่อยากกังวลเรื่องหัวเทียนอีกหลายปี ราคาสูงกว่าแต่เปลี่ยนครั้งเดียวอยู่ได้ถึง 100,000 กม.
NGK Iridium IX เป็นหัวเทียนเข็มคุณภาพสูงที่ช่วยแก้ปัญหารอบเดินเบาสั่นและสตาร์ทติดยาก — ครอบคลุมหลายรุ่น Honda/Toyota/Nissan ที่บทความพูดถึง
ดูสินค้าHELLA Iridium Plus ระยะใช้งาน 100,000 กม. — เหมาะสำหรับคนที่อยากเปลี่ยนครั้งเดียวแล้วไม่ต้องกังวลอาการเสื่อมซ้ำในระยะสั้น
ดูสินค้าสิ่งที่ต้องเช็กก่อนซื้อคือรหัสหัวเทียนที่ตรงรุ่นรถ ดูได้จากคู่มือรถหรือถามร้านค้าโดยแจ้งรุ่นและปีรถ อย่าซื้อตามยี่ห้อเดิมอย่างเดียวโดยไม่เช็กรหัส เพราะหัวเทียนต่างรหัสกัน ค่าความร้อนและ gap ก็ต่างกัน
NGK DCPR6E ชุด 4 ตัว ตรงรุ่น Suzuki Swift และ Toyota Avanza — เปลี่ยนได้ทันทีเมื่อเจออาการที่บทความเตือน ไม่ต้องรอช่าง
ดูสินค้าHELLA Platinum ชุด 4 หัว ตรงรุ่น Toyota Vios/Yaris/Altis/Camry — ใช้แทนหัวเทียนเดิมที่เสื่อมแล้วทำให้เครื่องสั่นและกินน้ำมันเพิ่ม
ดูสินค้าเปลี่ยนเองได้ไหม ถ้ารถทั่วไป
รถเครื่องยนต์ทั่วไปที่หัวเทียนอยู่บนหัวเครื่องและเข้าถึงง่าย เปลี่ยนเองได้ไม่ยาก ขั้นตอนหลักคือถอดปลั๊กคอยล์ออก ใช้ลูกบ๊อกซ์ขันหัวเทียนคลายออก แล้วใส่ตัวใหม่ด้วยแรงขันที่พอดี ไม่แน่นเกินจนเกลียวลาย และไม่หลวมเกินจนรั่ว
WD-40 Contact Cleaner ทำความสะอาดหน้าสัมผัสไฟฟ้า — ใช้ล้างขั้วหัวเทียนและปลั๊กคอยล์ที่มีคราบออกไซด์ก่อนตัดสินใจว่าต้องเปลี่ยนหรือแค่ทำความสะอาด
ดูสินค้าสิ่งที่ต้องระวังคือลำดับการถอด-ใส่ ควรถอดและใส่ทีละสูบ อย่าถอดออกพร้อมกันทั้งหมดแล้วค่อยใส่ เพราะอาจสลับสายคอยล์ผิดสูบได้ ส่วนรถที่หัวเทียนอยู่ใต้ท่อร่วมไอดีหรือมีชิ้นส่วนขวางอยู่มาก ควรให้ช่างทำจะปลอดภัยกว่า เพราะความเสี่ยงทำท่อหรือปะเก็นเสียหายตอนถอดอาจแพงกว่าค่าแรงช่างหลายเท่า
อ่านคู่กัน: ผ้าเบรกหมด สังเกต